Waar let je op bij het beste strooisel voor je paard? Stro of zaagsel?

Het beste strooisel voor je paard. Waar let je op bij de keuze?

De tijd dat de enige beschikbare optie voor het strooisel van onze rijdieren stro was, is allang voorbij. Tegenwoordig biedt de markt ons veel meer mogelijkheden, waardoor elke eigenaar het type strooisel kan afstemmen op de individuele behoeften van zijn rijdier.
Wat strooisel betreft kiezen we heel vaak voor de makkelijk verkrijgbare en meest economische variant, zonder onze keuze al te veel te analyseren. Daar is uiteraard niets mis mee, zolang ons paard geen bijzondere eisen heeft. Toch is het goed om de mogelijke opties eens te bekijken. De rijkdom aan aanbod kan je lichtjes duizelig maken, vooral als je niet weet wat de belangrijkste verschillen tussen de soorten strooisel zijn en waar je op moet letten. Daarom beschrijven we in dit artikel zowel de bekendste soorten strooisel als de minder populaire opties, en presenteren we hun belangrijkste voor- en nadelen.

Waar let je op bij het kiezen van strooisel voor ons paard?

De keuze van strooisel is een zeer individuele zaak en veel factoren zijn erop van invloed. Juist daarom kunnen we niet het beste aanwijzen, of een universeel antwoord voor iedereen geven op de vraag welk strooisel je moet kiezen. Op het eerste gezicht lijkt de functie ervan duidelijk – het paard isoleren van de harde en koude vloer, zijn veiligheid en comfort vergroten (uitglijden of letsel bij het gaan liggen en rollen voorkomen) en zoveel mogelijk urine en mest opnemen. De hoeveelheid reeds beschikbare opties en de steeds nieuwe die verschijnen, is echter een antwoord op de uiteenlopende behoeften van paarden afhankelijk van hun manier van houden, fysieke conditie of het werk dat ze doen. Ook de voorkeuren en prioriteiten van de eigenaren spelen een rol. Goed gekozen strooisel kan een positieve invloed hebben op het comfort en de gezondheid van ons paard en andersom – slecht gekozen verlaagt het zijn welzijn.

Bij het kiezen van strooisel moeten we rekening houden met veel factoren waar we bij een overstap vaak niet eens aan denken, zoals bijv.:

• Beschikbaarheid van het strooisel – zorg ervoor dat het gekozen strooisel in jouw omgeving verkrijgbaar is en dat je het regelmatig kunt bestellen zonder exorbitante bedragen voor bezorging te betalen en zonder het risico dat de wachttijd oploopt tot weken of maanden (dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij invoer uit het buitenland of het ontbreken van een vertegenwoordiger/distributeur van de fabrikant in jouw regio).

• Opslag – voordat je besluit van strooisel te veranderen, controleer of je de juiste plek hebt om een grotere hoeveelheid ervan op te slaan. Houd rekening met de eisen die de fabrikant meestal aangeeft (temperatuur, vocht, maximale bewaartijd enz.). Het strooisel moet in de stal of op zeer korte afstand worden opgeslagen, zodat je het zonder problemen naar de paardenbox kunt brengen.

• Stof en stuiven – heeft je paard problemen met de luchtwegen, dan heb je strooisel nodig dat niet stuift en waarin geen stof zit (of een minimale hoeveelheid). Raadpleeg in dat geval het best de dierenarts, die je moet adviseren over de beste optie.

• Absorptievermogen – een van de belangrijkste taken van strooisel is het opnemen van urine en vocht. Je wilt niet dat je paard op nat strooisel staat of wordt blootgesteld aan het inademen van ammoniak, die uit paardenurine vrijkomt en de luchtwegen irriteert. Denk na over hoe absorberend het strooisel is in verhouding tot hoe vaak de box van het paard wordt uitgemest, hoeveel tijd het op stal doorbrengt enz. Het absorptievermogen heeft grote invloed op de hoeveelheid strooisel die je nodig hebt.

• Comfort – tot de taken van strooisel behoort ook het bieden van maximaal comfort aan je paard en het mogelijk maken van vrij (en veilig) liggen of rollen. Dat is des te belangrijker naarmate het paard meer tijd in de box doorbrengt. Hebben we in de stal betonnen vloeren, dan hebben we een flinke hoeveelheid strooisel nodig om de gewrichten van ons dier te ontlasten en het een gevoel van comfort te geven. Is de vloer voorzien van rubberen matten, dan kan de benodigde hoeveelheid strooisel minder zijn.

• Verwerking van het strooisel – de meestvoorkomende optie is composteren, maar verschillende soorten strooisel hebben verschillende hoeveelheden tijd nodig om tot mest af te breken, en verschillen ook in de ruimte die ze vragen. Denk na of je de juiste omstandigheden hebt om strooisel te composteren, of dat het misschien moet worden opgehaald door een bedrijf dat zich daarmee bezighoudt (extra kosten).

• Prijs – hoewel iedereen zijn paard het beste zou gunnen, worden we meestal in meer of mindere mate beperkt door onze financiën. Voordat je voor nieuw strooisel kiest, probeer in te schatten hoeveel je per maand nodig hebt en welke kosten dat met zich meebrengt (strooisel, bezorging, opslag, verwerking). Kijk of je met mensen uit jouw stal of buurt een grotere hoeveelheid gezamenlijk kunt bestellen, wat de prijs kan verlagen.

• Smakelijkheid van het strooisel – belangrijk, vooral als je paard de neiging heeft strooisel onder zich vandaan op te eten en moeite heeft zijn gewicht te behouden. Om dat te voorkomen kun je strooisel gebruiken dat voor het paard niet smakelijk is (eigenlijk elk strooisel behalve stro). Zo’n oplossing wordt ook vaak toegepast bij paarden in intensieve sporttraining en op een strikt dieet.

• Overig – de hoeveelheid tijd die het paard in de box doorbrengt, hoeveel het drinkt en hoe vaak en in welke hoeveelheden het urineert, of het de box schoon houdt of juist flink vervuilt en het strooisel omwoelt. Dit alles heeft invloed op hoe vaak het strooisel wordt vervangen en welke hoeveelheid nodig is (kosten en onze tijd).

De 5 populairste soorten strooisel – voor- en nadelen

Nu je weet waar je op moet letten bij het kiezen van strooisel, laten we de verschillende soorten en hun voor- en nadelen bekijken.

Stro

Zonder twijfel het populairste van alle strooisels, aanwezig in vrijwel elke stal. Stro is niet alleen makkelijk verkrijgbaar en relatief goedkoop, maar ziet er ook esthetisch uit.

Voordelen:

• Beschikbaarheid.
• Relatief lage prijs.
• Goede isolatie zorgt voor warmte en comfort.
• Composteert heel goed en geeft waardevolle mest.

Nadelen:

• Relatief laag absorptievermogen.
• Vereist speciale opslagomstandigheden, anders vatbaar voor rotting en schimmel.
• Stro wordt niet aanbevolen voor paarden (en mensen) met ademhalingsproblemen, vanwege de grote hoeveelheid stof en pollen.
• Wordt graag opgegeten door paarden.

Zaagsel

De op één na populairste optie. Onthoud dat als je hiervoor kiest, het zaagsel moet zijn dat verkocht wordt met als bestemming strooisel voor dieren. Gewoon zaagsel van de zagerij kan gevaarlijke of scherpe elementen en schadelijke stoffen bevatten.

Voordelen:

• Beschikbaarheid.
• Toegankelijke prijs (al kan dat van de regio afhangen).
• Zaagsel van goede kwaliteit heeft weinig stof.
• Verpakt in plastic zakken, makkelijk op te slaan en te vervoeren.
• Goed absorptievermogen vergeleken met stro.
• Paarden zullen het niet opeten.
• Biedt een zeer goede steun voor de paardenbenen.

Nadelen:

• Bij sommige paarden kan het een allergie veroorzaken.
• Te fijn zaagsel, hoewel absorberender, kan stuiven.
• Frequent verwijderen van nat zaagsel is nodig (het liefst twee keer per dag).
• Breekt veel langzamer af dan stro, de langste composteertijd (tot wel een jaar).

Pellets

Een zeer veelzijdig strooisel van hoge kwaliteit. Pellets worden meestal gemaakt van geperst zaagsel van naaldhout. Door het zeer lage vochtgehalte (6-8%) is het absorberend en efficiënt. Onthoud dat je bij het vullen van de box met pellets ze eerst licht met water moet besproeien en ongeveer 20 min moet wachten tot ze losser en zachter worden.

Voordelen:

• Zeer absorberend.
• Bindt ammoniak zeer goed en neutraliseert de onaangename geur.
• Pellets van goede kwaliteit zijn een steriel product, bevatten geen stof, schimmel of zwammen. Ideaal voor paarden met huidallergieën en ademhalingsproblemen.
• Makkelijk op te slaan.
• Composteert zeer snel (ongeveer 3 weken).
• Makkelijk schoon te houden. Het volstaat om natte plekken en mest te verwijderen en gemiddeld eens per week pellets bij te vullen.
• Niet smakelijk voor paarden.

Nadelen:

• Hoge prijs vergeleken met andere strooisels.
• Relatief klein aanbod van fabrikanten.

Turf en zijn mengsels.

De laatste jaren komen we het in sommige stallen tegen, als waardevol strooisel voor paarden. Dit type turf ondergaat een speciale thermische behandeling en ontstoffing om er zwammen, sporen en schimmel uit te verwijderen; pas dan mag het gebruikt worden. Soms worden aan de turf kruidenmengsels toegevoegd, die via inhalatie de ademhaling van allergische paarden vergemakkelijken.

Voordelen:

• Zeer goed absorptievermogen en ammoniakbinding.
• Ideaal voor paarden met allergieën of RAO.
• Biedt een zeer goede omgeving voor de paardenbenen, voorkomt het rotten van de hoefstralen.
• Het meest milieuvriendelijke strooisel.
• Composteren is praktisch niet nodig, het kan meteen als mest dienen.

Nadelen:

• Prijs en beperkte beschikbaarheid.
• Weinig esthetisch uiterlijk (turf is van nature aardachtig; hoewel het niet zo is, ziet het er vuil uit).
• Bevriest bij lage temperatuur (in de winter niet geschikt voor open stallen).

Lijnzaadstrooisel.

Strooisel gemaakt van gehakseld vlasstro wordt de laatste tijd behoorlijk populair dankzij zijn bijna ‘magische’ eigenschappen. Uiterst absorberend (1 kilogram van dit stro kan tot 5 liter vloeistof opnemen), met hypoallergene eigenschappen, won het snel veel aanhangers. 

Voordelen:

• Zeer goed absorptievermogen en ammoniakbinding. De bovenste laag stro blijft droog en al het vocht zakt naar beneden.
• Snel composteren (2 keer sneller dan gewoon stro).
• Hypoallergeen.
• Wordt niet graag gegeten door paarden, vanwege de bittere smaak.
• Zeer goede thermische isolatie.
• Makkelijk op te slaan.

Nadelen:

• Hogere prijs dan gewoon stro.
• Minder verkrijgbaar.
• Bij paarden die het strooisel omwoelen kan het lastig zijn om een goede matras te vormen, want daarvoor mag de onderste laag niet worden verstoord (dan kun je het echter samen met matten gebruiken en vaker verversen).