Hoe ziet de dagelijkse verzorging van een paard eruit? Wat moet je bij het paard doen?

Hoe ziet de dagelijkse verzorging van een paard eruit en hoeveel tijd kost het?

Denk je na over het bezitten van een eigen paard, dan weet je vast al dat dit gepaard gaat met een grote toewijding, niet alleen financieel (over de kosten van het houden van een paard lees je meer in ditartikel), maar misschien zelfs vooral qua tijd. Mensen die vooral te maken hebben gehad met maneges kunnen zich moeilijk voorstellen hoe dit alles er ‘achter de schermen’ uitziet. We hebben het over de dagelijkse verzorging van een paard, die behoorlijk tijdrovend is. In dit artikel lichten we toe hoe de meest routinematige handelingen eruitzien, die regelmatig moeten worden uitgevoerd om je paard niet alleen fysiek, maar ook mentaal in goede conditie te houden.

Werk in de stal en op de paddock.

De verplichte handelingen kunnen we opdelen in die welke dagelijks (onvoorwaardelijk) moeten worden uitgevoerd, die welke we wekelijks kunnen verzorgen, en andere die afhankelijk van de individuele behoeften van het paard regelmatig moeten worden uitgevoerd, maar met langere tussenpozen (eens per paar weken of zelfs maanden).

Dagelijkse routine:

• Boxen uitmesten. Ongeacht of ons paard op stro of op zaagsel staat, moeten we dagelijks de mest en het natte strooisel eruit halen en aanvullen met schoon. Dit is niet alleen een kwestie van esthetiek. Op nat en vuil strooisel staan is heel slecht voor de staat van de paardenhoeven en -benen (het kan onder meer een oorzaak van mok zijn). Bovendien irriteert de ammoniak in paardenurine de luchtwegen.
• Hooi en krachtvoer geven. Een paard moet continu (of ten minste het grootste deel van de tijd mogelijk gemaakte) toegang tot hooi hebben. Dat is vooral belangrijk in de winter, want hooi is de basis van het interne verwarmingssysteem van het paard. De meeste paarden die onder het zadel werken krijgen twee keer per dag krachtvoer, maar de individuele behoeften kunnen op dit vlak sterk verschillen.
• Dagelijkse verzorging. Elke dag moet het paard, al is het maar oppervlakkig, worden geborsteld. Zo houden we niet alleen de vacht van het paard in goede staat, maar kunnen we ook controleren of het paard geen schuurplekken, verwondingen of andere zorgwekkende veranderingen heeft. Bijzonder belangrijk is het dagelijks uitkrabben van de hoeven en het controleren van de staat van de hoefijzers op eventuele loszittende of omgebogen nagels.
• Zorgen voor beweging. Ongeacht het weer moet het paard dagelijks beweging krijgen. Dat betekent uiteraard niet dat het dagelijks onder het zadel moet gaan. De intensiteit en het type beweging moeten worden afgestemd op de leeftijd en conditie van ons paard en op wat de stal waar we staan biedt. Onthoud dat zelfs regelmatig op de paddock uitlaten niet altijd de juiste hoeveelheid beweging aan ons paard biedt. Tenzij het een grote, grazige weide is waar het paard het grootste deel van de dag verblijft en die het motiveert om tijdens het grazen voortdurend te bewegen, kunnen we heel vaak paarden observeren die het grootste deel van de op de paddock doorgebrachte tijd gewoon stilstaan. Dat gebeurt vooral op zandpaddocks. Werkt het paard in zo’n geval niet onder het zadel, dan moet je rekening houden met de noodzaak om het op een andere manier beweging te geven, bijv. in de carrousel of aan de longe.
• Dekken. Vooral in het herfst-winterseizoen en eventueel de zomer, als we speciale dekens gebruiken ter bescherming tegen insecten. Niet alle paarden hebben dekens nodig, maar als ons paard geschoren of uitzonderlijk gevoelig is, moeten we denken aan de juiste dekens, afgestemd op de temperatuur en het weer. Een paard moet een aparte deken voor de paddock hebben en een aparte voor wanneer het op stal verblijft of in de carrousel loopt. Door de dekens naar situatie te wisselen, voorkom je oververhitting van het paard (die voor het paard gevaarlijker kan zijn dan lage temperaturen) of de situatie waarin het paard in een vochtige deken staat.

Werk dat eens per week wordt uitgevoerd:

• Grondig wassen van voerbakken, drinkbakken en voeremmers. Hoewel al deze dingen dagelijks schoon moeten worden gehouden (vooral de drinkbakken, zodat het paard altijd toegang heeft tot vers, schoon water), loont het om ze eens per week grondig te reinigen. We hebben het over het verwijderen van voerresten of andere vervuiling.
• De paddock schoonmaken. Minstens eens per week loont het om de mest van de paddock te verwijderen (in de zomer kunnen we dat zelfs vaker doen). Dat voorkomt het overmatig uitbroeden van vliegen en het eventueel binnendringen van hun larven in het spijsverteringskanaal van het paard. Het loont ook om deze tijd te gebruiken om de ondergrond en de omheining in het algemeen te controleren op eventuele beschadigingen of alles wat gevaarlijk voor het paard kan zijn, zoals scherpe voorwerpen op de grond, losse of gebroken linten of uitstekende nagels.
• Zorgen voor de uitrusting. Eens per week loont het om de meestgebruikte uitrusting te inspecteren en te reinigen en te onderhouden. Dat is vooral belangrijk bij leren onderdelen (zadel, hoofdstel, singel, stijgriemen, halster enz.), want bij gebrek aan de juiste verzorging wordt leer stijf en vatbaar voor breuk. Dat geldt ook voor dekens, zadeldekken, bandages en andere accessoires die gewassen of gerepareerd moeten worden. Hier lees je hoe je ruitersportuitrusting van verschillende materialen correct verzorgt.

Waar je om de paar weken/maanden aan moet denken:

• Een bezoek van de hoefsmid. Is je paard beslagen of heeft het bekappen nodig, denk dan aan regelmatige bezoeken van de hoefsmid. Standaard zouden die om de 6-8 weken moeten plaatsvinden. Zelfs als ons paard zich niet zelf ‘ontijzert’, is het langer in dezelfde hoefijzers laten heel slecht voor de hoeven en kan het in extreme gevallen leiden tot beschadiging of vervorming ervan.
• Vaccinaties en ontwormingen. We moeten met onze dierenarts de data van de vaccinaties en de toediening van het ontwormingsmiddel afspreken.
• De tandarts. Minstens eens per jaar moet de tandarts het gebit van ons paard controleren en raspen of een andere ingreep naar behoefte uitvoeren.

Pensionstal of eigen stal?

Zoals je zelf ziet, kost de verzorging van een paard behoorlijk wat tijd, en het belangrijkste is dat de basisdingen regelmatig moeten worden uitgevoerd. Kies je dus voor het houden van een paard in een eigen stal, dan moet je er rekening mee houden dat jij of iemand anders op bepaalde uren ter plaatse moet zijn. Onthoud dat paarden routine nodig hebben. Onderzoek toont aan dat deze dieren meer mentaal comfort ervaren (en efficiënter werken) als hun voeren, rusten of werken op vaste tijden van de dag plaatsvindt. Om niet zo gebonden te zijn, kiezen daarom veel mensen ervoor om paarden in een pensionstal te houden. De kosten van het houden kunnen hoger zijn, maar dit geeft ons veel flexibiliteit, want meestal (afhankelijk van individuele afspraken) voeren de stalmedewerkers het dagelijkse werk uit, zoals boxen uitmesten, paddocks schoonmaken of voeren. Zij kunnen ook het uitlaten van het paard op de paddock, het dekken of zelfs het bewegen op zich nemen als we langere tijd niet in de stal zouden kunnen zijn (deze dingen gaan meestal gepaard met extra kosten). Maar zelfs als we voor een pensionstal kiezen, moeten we als verantwoordelijke eigenaar rekening houden met het feit dat de zorg voor een paard lange uren in de stal betekent, ongeacht het weer of ons humeur.

Daarom loont het niet om te haasten met de beslissing om een eigen paard te kopen, tot het moment waarop we er zeker van zijn dat we het de juiste hoeveelheid tijd kunnen geven en dat het voor ons een vreugde zal zijn en geen opoffering. Ben je er niet zeker van of je zo’n uitdaging qua tijd en financiën aankunt, dan loont het om te beginnen met het leasen van een paard (veel stallen en particulieren bieden zo’n optie) op exclusieve basis of voor een paar dagen per week.