Het buitenrijden is ontegenzeglijk een van de aangenaamste manieren om tijd door te brengen op de rug van een paard. Veel ruiters dromen van lange uren toeristische ritten met hun paard, of van deelname aan sportieve endurancetochten. Om aan zo'n tocht te beginnen, heb je een goed endurancezadel en een goed paard nodig.

Maar voordat die droom werkelijkheid wordt, loont het een kritische blik te werpen op de rijuitrusting die we elke dag gebruiken en ons af te vragen of die ook in tochtomstandigheden geschikt zal zijn.

De juiste keuze van het zadel is cruciaal in elke ruitersportdiscipline, maar bij endurance is dat nog meer het geval.

Lange uren in het zadel zijn een grote uitdaging, vooral voor het paard dat het zadel op zijn rug zal dragen, maar ook voor de ruiter, wiens comfort niet te verwaarlozen is.

Kleine onvolkomenheden of gebreken, nauwelijks merkbaar tijdens een uurtje rijden in de piste, kunnen na enkele uren schuren, aanslagwonden of andere blessures veroorzaken.

In dit artikel leggen we je uit waarin het endurancezadel van andere zadels verschilt en proberen we je twijfels weg te nemen als je overweegt dit type uitrusting te kopen.

Het endurancezadel - waarin verschilt het van andere zadels?

Het endurancezadel moet, dankzij zijn structuur en zijn kenmerken, zowel het paard als de ruiter een maximaal comfort bieden, met behoud van een redelijk gewicht. Een van de belangrijkste dingen, zowel bij de trekmodellen als bij de sportieve endurancezadels, is de zeer zachte en sterk gevulde zit. Veel ruiters gebruiken voor meer comfort en een betere schokabsorptie bovendien een zithoes, bijvoorbeeld van schapenvacht.

Bij de trekmodellen is de zit meestal vrij diep om de ruiter een comfortabele positie in het zadel te bieden. Bij de modellen ontworpen voor de sportieve tocht, waarbij je veel tijd in evenwicht of staand doorbrengt, zijn de zittingen platter.

Ook ter hoogte van de knierollen vind je een extra vulling.

Wat het comfort van het paard betreft, is een van de belangrijkste kenmerken van de endurancezadels het brede wervelkanaal (gootje) dat veel ruimte laat voor de wervelkolom van het paard. De zadelkussens van de endurancezadels zijn ook langer en breder, wat het gewicht van de ruiter gelijkmatig over de rug van het paard verdeelt en de mogelijke drukpunten vermindert. De voorslag is zo geconstrueerd dat elke druk op de schoft van het paard wordt vermeden. Zulke oplossingen vind je terug in het cavaleriezadel Reno, perfect voor lange ritten te paard.

Wil je de best mogelijke aanpassing van het zadel aan de bouw van je rijdier (of wil je in een endurancezadel investeren zonder een eigen paard te hebben en zul je het gebruiken om verschillende rijdieren te rijden), dan loont het een endurancezadel met verwisselbare kopijzer te overwegen, zoals de Balotade Tank.

Iets anders wat kenmerkend is en de endurance- en trekzadels onderscheidt, zijn de symmetrisch geplaatste ringen (meestal in de vorm van metalen ringen), waaraan we zadeltassen kunnen bevestigen op zo'n manier dat noch het evenwicht van het paard noch ons comfort wordt verstoord.

Wie heeft een endurancezadel nodig?

Uiteraard is het niet nodig een endurancezadel te kopen als je alleen af en toe, zij het wat langere, buitenritten plant. Maar plan je frequente en lange ritten, meerdaagse toeristische tochten of wil je je beginnen voor te bereiden op sportieve endurancetochten, dan zal dit zadel met enduranceprofiel jou én je paard een merkbaar verschil laten voelen. Een endurancezadel zal je ook helpen beter voor de rug van je paard te zorgen.

Terwijl de endurancezadels voor professionals, die in de hoogste categorieën als 120 km of 160 km meedoen, een zeer specifieke structuur hebben en het moeilijk zou zijn ze voor het recreatief rijden te gebruiken, zijn de trekzadels of zadels met enduranceprofiel, zoals dit model, veel veelzijdiger. Dit type zadel is een garantie voor comfort en veiligheid tijdens de tocht, maar het zal zich ook heel goed bewijzen in de piste, bij kleine sprongen of in de dressuur.

Endurancezadel - welke accessoires?

Een goed gekozen endurancezadel is de basis, maar als we willen dat alles zo goed mogelijk werkt, zouden we ons ook de gepaste accessoires moeten aanschaffen:

De voorborst - vrijwel alle endurance-ruiters gebruiken hem. Hij helpt het zadel op zijn plaats te houden tijdens de lange trajecten, vooral wanneer het naar achteren schuift. Dat is bijzonder belangrijk als de route van de tocht veel klimmen bevat.

De staartriem - net als de voorborst is zijn rol het zadel te houden waar het moet zijn. Deze keer echter is de taak te voorkomen dat het zadel naar voren schuift, wat kan gebeuren op steile afdalingen. De staartriem is bijzonder nuttig bij de zogenaamde 'tonvormige' paarden. Dat zijn ronde rijdieren, met een weinig uitgesproken schoft en flanken. Zo'n bouw kom je vaak tegen bij pony's, ronde paarden of primitieve rassen (Hucul, Konik polski).

De singel - in de professionele endurancezadels lijken de singels vrij sterk op die van de dressuur, dat wil zeggen breed en kort. Dat komt doordat de singelriemen ook veel langer zijn dan de standaard. In de trekmodellen daarentegen kunnen we singels van standaardlengte gebruiken. Het is belangrijk dat ze elastische inzetstukken hebben die het paard toelaten vrij te bewegen ter hoogte van de borst. Singels met een anatomische vorm zijn ook heel geschikt. Het loont ook ervoor te zorgen dat het materiaal het zweet goed afvoert en voor een goede ventilatie zorgt (natuurlijk leer, schapenwol, vilt, katoen). Kunstmatige materialen als neopreen kunnen sommige paarden na enkele uren rijden oververhitten.

De stijgbeugels - een andere belangrijke aanvulling op het endurancezadel. De typische endurancestijgbeugels zijn de zogenaamde 'korfstijgbeugels', aan één kant gesloten. Het gebruik van zo'n oplossing voorkomt dat de voet te diep in de stijgbeugel zakt en erin klem komt te zitten. Endurancestijgbeugels van dit type zijn meestal gemaakt van lichte en stevige materialen als kunststof of aluminium.

Alle stijgbeugels met een bredere voetplaat die een goede steun aan de voet bieden zijn echter geschikt voor het trekrijden.

Het zadeldek - een dik zadeldek of een goed gevulde zadelonderlegger is het meest geschikt. Het loont ervoor te zorgen dat het van een ademend materiaal is gemaakt. Sommige endurancezadeldekken hebben bovendien aangenaaide zakken, die dezelfde functie kunnen vervullen als zadeltassen.